Enflasyon Nedir?

Enflasyon kelime anlamı olarak ürün ve hizmet fiyatlarının ortalama seviyesinde yaşanan sürekli bir artış olarak tanımlanabilir. Enflasyon, hesaplanırken yalnızca tek bir veya birkaç malın ve hizmetin değil, ortalama bir bireyin sene içinde kullandığı bütün ürün ve hizmetlerde ortaya çıkan fiyat değişikliğinin tümünü kapsar. Enflasyon, ürün ve hizmetlerin ücretlerindeki artışa denir ancak mal ve hizmetlerin fiyatları zaman içinde artabileceği gibi aynı zamanda azalabilir. Enflasyon sadece tek bir ürünün veya hizmetin fiyatının tek başına artması sonucu gözlenemez, fiyatların genel düzeyinin istikrarlı bir artış gösterme durumunda olması gerekir. Başka bir deyişle, bazı ürünlerin ücretlerinin devamlı artması veya bütün malların ücretlerinin sadece bir kere artması enflasyon olarak değerlendirilemez.

Enflasyon Nasıl Hesaplanır?

Haberlerde sürekli okuduğunuz ve duyduğumuz bir deyim var. Enflasyona göre! Peki gündelik hayatımızı bu kadar etkileyen enflasyon nasıl hesaplanır? Neye göre belirlenir?

Enflasyon genel olarak ürün ve hizmet sepeti içinde bulunan öğelerin ortalama ücretlerinde bir yıl boyunca yaşamış oldukları değişime oranla hesaplanıyor. Merkez Bankası’ndan alınan bilgiler öncülüğünde enflasyon, piyasada seçilmiş olan ürün ve hizmetlerin ortalama fiyatlarının dönemsel farklılığını gösteren fiyat endeksleri ile hesap ediliyor. Enflasyon oranı için Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) değişim oranlarından yararlanılıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesap edilen TÜFE hane halklarının gündelik hayatta kullandıkları ve tüketim harcamalarında yer bulan ürün ve hizmetlerin belli zaman aralıklarında ücretlerinde ki değişmeleri gösterir.

Enflasyon Neden Olur?

Enflasyonun nedenleri nedir? Sorusu son zamanlarda en sık sorulan sorular arasında yerini almıştır. Enflasyonun pek çok sebebi vardır, ama özetleyecek olursak;

– Talep enflasyonu, bir ekonomide üretilen ürün ve hizmetlerin toplam isteği karşılayamaması durumlarında meydana gelir. Mal ve hizmet isteğindeki artışın toplam arzın artışından çok olması ürün ve hizmet fiyatlarında yükselişe sebep vermektedir. Kısaca arzın isteği karşılayamaması sorunudur.

– Maliyet enflasyonu, ham madde fiyatlarında meydana gelen artış kaynaklı olabilir. Örneğin, benzine ve yakıta zam gelirse ulaşım hizmetleri bundan etkilenir ve ürünleri tedarik etmek için artan maliyetler ürünlerin satış fiyatına yansır bu da doğrudan enflasyonu etkiler.