Türkiye’de Enflasyon Tarihi

Türkiye’de enflasyon tarihi bilinmesi gereken bir konu. Bu konuda Türkiye’nin yaşadığı enflasyon sürecinden kısaca söz etmek istiyoruz.

Öncelikle enflasyonun ne olduğundan bahsedelim. Enflasyon, bir ülkenin alım gücünün nereye doğru gittiğini gösteren bir grafik. Eğer bir ürünün fiyatı yükselirse enflasyon yükseliyor, ürünün fiyatı düşerse enflasyon düşüyor. Tabii enflasyon genel olarak ürün grupları arasında ölçülüyor. Hiperenflasyon ise enflasyonun çok ciddi boyutlara ulaşması durumunda ortaya çıkıyor. Hiperenflasyon yaşamış ülkelere örnek vermek gerekirse Almanya ve Venezuela örnek gösterilebilir.

Türkiye’de Enflasyon Tarihi

Osmanlı döneminde, henüz I. Dünya Savaşı sırasında devlet, bol miktarda para basmıştı. 1917 yılında dolaşımda 50 milyon lira bulunuyordu. 1917 yılının sonuna kadar bu miktar 100 milyon liraya ulaştı. Bu da paranın ciddi anlamda değer kaybetmesine ve enflasyon yaşanmasına neden oldu. Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra böyle bir durumun yaşanmaması adına ülkedeki para arzı düşük seviyede tutuldu, dengeli bir şekilde ekonomi yönetimi yapıldı. Bu sayede 1920’li yıllardan sonra TL ciddi anlamda değer artışı yaşadı.

I. Dünya Savaşı sırasında ciddi bir enflasyon ile karşı karşıya kalındı. Bundan dolayı paranın değerinin korunması için Varlık Vergisi ve Toprak Mahsulleri Vergisi alınmaya başlandı. Alınan bu vergiler sayesinde piyasadan ciddi miktarda para çekilmişti.

1950’li yıllarda uygulanan ekonomik politikalar ülkede ciddi bir enflasyona sebep olmuştu. Bu sebeple 1960’lı yıllarda önemli kararlar alınmaya başlandı. Bu sayede ülke ekonomisinde ciddi bir düzelme meydana geldi. Alınan kararlar sayesinde 1965 yılında enflasyon %5,8 olarak kayıtlara geçerken 1968 yılında %3,7 oldu. 70’li yıllardan sonra enflasyonda tekrardan artış meydana geldi. Özellikle 1980 ve 1994 yılında enflasyon üç haneli sayılara ulaşmıştı. Türkiye’de enflasyon tarihi incelendiğinde bu çift haneli enflasyon döneminin 2000’li yıllara kadar sürdüğü görülüyor.

2000’li yıllara gelindiğinde artık enflasyon tek basamaklı görülmeye başlandı. 2008 küresel ekonomik krizinde dahi ciddi bir artış yaşanmadı. Enflasyon 2012 yılında %6 civarında yer aldı. 2017 yılı itibariyle enflasyon tekrardan çift haneler görmeye başladı. 2021 yılında da bu durumun devam ettiği görülüyor.