2010-2019 Döneminde Türkiye’nin Dış Ticaret Performansı tablosunda yer alan ihracat ve ithalat değerlerine baktığımızda Türkiye’nin sürekli olarak geri konumda kaldığını görebilmekteyiz. İhracat ve ithalat arasındaki farka net ihracat adı verilmektedir (Ceylan, 2014). Yani tabloda büyüme olarak adlandırılan bölüm aslında net ihracat’ı bizlere göstermektedir. Yapılan ithalat ihracat’tan daha fazla ise, ortaya dış ticaret açığı çıkar. Tam tersi durumda ise, ihracat ithalat’tan daha fazla ise dış ticaret fazlası ortaya çıkar.
2010-2019 döneminde Türkiye’nin dış ticaret performansı tablosunda gördüğümüz – değerler toplam ihracat’tan toplam ithalat’ın çıkarılması sonucunda meydana gelmiştir. Bu son 10 yıl içerisinde Türkiye üzerinde sürekli olarak dış ticaret açığı olduğunu gösterir.
Büyüme oranı en basit olarak; yeni oran – eski oran: eski oran=x formülü aracılığı ile hesaplanabilir. Daha sonra ise yapılacak olan işlem ortaya çıkan değer ile 100’ü çarpmak olacaktır x.100= yüzdelik oran bize ülkenin büyüme oranını verecektir.
Türkiye Büyüme Oranı Hesaplaması
Tablo üzerindeki farklara bakarak büyüme oranlarını bulmak oldukça kolay olacaktır. 9 yıl üzerinde gerçekleşen büyüme oranları, ekonomi hakkında daha iyi bir yorum yapabilmemize olanak sağlar.
2011: 0.47 = %47
2012: -0,20 = -%20
2013: 0,18 = %18
2014: -0,15 =%-15
2015: -0,25 =%-25
2016: -0,11 =%-11
2017: 0,36 =%36
2018: -0,28 =%-28
2019: -0,45 =%-45
2018 yılında Türkiye’nin dış ticaret hacmi ise 391 milyar dolar olarak gerçekleşmiş olup yıllık bazda çok hafif yükselmiştir. 2010-2018 yılları arasında gerçekleşen dış ticaret hacmi ise ortalama 371,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret hacminin daralmasının nedeni ise iç talebin azalmasıyla birlikte tüketime yönelik ithalatın daralmasıdır. Bir başka deyişle, Türkiye’nin dış ticaret hacmindeki yavaşlamanın, dış ticarette küresel olarak görülen yavaşlama eğiliminden çok Türkiye ekonomisinin yansıttığı olumsuzluklar olduğunu söyleyebiliriz. 2018 yılının tamamında imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %94,1 oluşturmuştur. İthalat tarafında ise imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %78,9 olmuştur (Özen ve Ersan, 2019).
2010-2019 Döneminde Türkiye’nin Dış Ticaret Performansı
|
2010-2019 Döneminde Türkiye’nin Dış Ticaret Performansı |
||||
| Yıl | İhracat
(milyar dolar) |
İthalat
(milyar dolar) |
Döviz kuru
($-TL) |
İhracat – ithalat |
| 2010 | 113.9 | 185.5 | 1,50760 | -71.7 |
| 2011 | 134.9 | 240.8 | 1,67806 | -105.9 |
| 2012 | 152.5 | 236.5 | 1,80114 | -84.1 |
| 2013 | 151.8 | 251.7 | 1,90543 | -99.9 |
| 2014 | 157.6 | 242.2 | 2,19232 | -84.6 |
| 2015 | 143.8 | 207.2 | 2,72515 | -63.4 |
| 2016 | 142.5 | 198.6 | 3,02342 | -56.1 |
| 2017 | 157.0 | 233.8 | 3,65007 | -76.8 |
| 2018 | 167.9 | 223.0 | 4,82025 | -55.1 |
| 2019 | 180.5 | 210.4 | 5,68111 | -29.9 |
Türkiye’de ihracatın özellikle ara mallarında ithalata olan bağımlılığı konusudur. İktisadi beklentilerle uyumlu olarak pozitif çıkması beklenen söz konusu katsayı reel döviz kurundaki artışların ihracat ile beraber var olan bağımlılık sonucunda ithalatı da artırdığını göstermektedir. Uygulanacak olan reel döviz kuru politikaları ile ihracatı artırmaya dönük yaklaşımların, ihracatın ithalata olan güçlü bağımlılığı nedeniyle dış ticaret açıkları üzerinde çok da etkili olmayacaktır (Aslan, 2017).
Uluslararası ticaret işlemleri sınırlı sayıdaki mal ve hizmetlerden oluşuyorken, günümüzde yeni ihtiyaçların ortaya çıkmasıyla birlikte teknolojik gelişme, uluslararası haberleşme ve ulaştırma imkânlarının gelişmesi uluslararası ticaret işlemlerinin kapsamını ve boyutunu artırmıştır. İthâlât ve ihrâcat denklemlerinden elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde; diğer ülkelerin milli gelirindeki artış ithâlâtı daha fazla arttırırken Türkiye’nin milli gelirindeki artış ihrâcatı daha fazla arttırdığı anlaşılmaktadır. Yani Türkiye’nin milli gelirindeki artışın dış ticaret açığını azaltıcı yöndeki etkisi diğer ülkelerin milli gelirindeki artışın dış ticaret açığını arttırıcı yöndeki etkisinden daha fazla olduğu söylenebilir ( Erkahraman, 2018).
Türkiye’nin ekonomik ve siyasi olarak almış olduğu kararlar ihracat ve ithalat değerlerine yansımıştır. Başkanlık sistemi sonrasında daha büyük bir gerileme meydana gelmiştir.
Be First to Comment